instrumenten

De Saxofoons
In het midden van de 19e eeuw vond de Belgische muziek- instrumentenbouwer Adolf Sax een instrument uit dat spoedig grote bekendheid kreeg en sindsdien de naam draagt van de uitvinder: de saxofoon of afgekort de sax. Het instrument wordt altijd van metaal gemaakt maar is net als de klarinet een enkelrietinstrument waardoor er sprake is van een verre verwant- schap.



De Koperen blaasinstrumenten
Het materiaal waarvan deze instrumenten zijn gemaakt is een legering van metaal waarin koper een belangrijk bestanddeel is. Vandaar de naam koperen blaasinstrumenten of kortweg het koper. Koperen instrumenten zij zo lang dat (1 tot 5 meter) de buis meerdere malen moet worden omgebogen terwille van de hanteerbaarheid. Op de instrumenten wordt een trechtervormig mondstuk geplaatst dat als steun voor de lippen dient. De kunst van het blazen bestaat uit het opwekken van trillingen in de lippen die vervolgens worden overgebracht op de luchtkolom in het instrument waardoor de toon ontstaat. Door het aantal trillingen te vergroten kan een reeks van 8 tot 16 steeds hogere natuurtonen worden verkregen. De daar tussenliggende tonen ontstaan door de hoofdbuis te verlengen. Deze buisverlenging kan op twee manieren tot stand komen:

1e. Door het indrukken van kleine pompjes, ventielen genoemd, krijgt de lucht toegang tot extra buisjes. Als gevolg van de aldus verkregen buisverlenging worden de natuurtonen verlaagd. Koperen blaasinstrumenten die voorzien zijn van drie of vier van dergelijke ventielen worden ventielinstrumenten genoemd.

2e.De hoofdbuis van het instrument wordt door middel van een schuif of coulisse verlengd waardoor de natuurtonen eveneens verlaagd kunnen worden.

We zullen nu nader kennis maken met de afzonderlijke koperen blaasinstrumenten.


De Trompet
Een van de hoogst klinkende koperen blaas- instrumenten met een heldere toon. Door de kunstige manier waarop de buis gebogen is zou je niet zeggen dat deze toch nog anderhalve meter lang is. Er zijn trompetten in allerlei soorten; van de hoge sopranino tot de bastrompet toe. In blaas- orkesten wordt alleen de gewone (sopraan) trompet gebruikt.


De Cornet
Uiterlijk lijkt de cornet veel op een trompet. De klank is echter zachter als gevolg van een wijdere boring van de buis. Het toonbereik is gelijk aan dat van een trompet. Soms wordt ook nog een kleinere en hogere cornet gebruikt.














De Hoorn
Ook franse hoorn genoemd ter onderscheiding van andere in blaasorkesten voorkomende hoorns. Nog een andere naam voor hetzelfde instrument is waldhoorn en hiermee wordt eigenlijk al aangegeven dat het instrument afstamd van de jachthoorn. De hoorn is evenals de trompet voorzien van een stelsel van ventielen. De vele ombuigingen van de buis zijn nodig omdat deze maar liefst vier meter lang is. De klank van de hoorn is erg rond maar als de hoornist de hand dieper in de beker stopt wordt de klank heel dun en scherp. Een meer éénvoudige uitvoering van de hoorn heet stellahoorn of mellofonium. Deze is gemakkelijker te bespelen dan de echte hoorn en wordt daarom soms door amateurs gebruikt. De klankkwaliteit is echter minder.



De Trombone
Dit instrument heeft dezelfde heldere toon als de trompet maar door de grotere buis- lengte is de toon een stuk lager. Door het uittrekken van de schuif wordt de hoofdbuis verlengd waardoor de natuur-tonen lager worden. Door dit systeem kan de trombonist van de ene naar de andere toon glijden, glissando noemen we dat.











De Saxhoorns
De ontwerper van de saxofoon, Adolf Sax, heeft ook nog de uitvinding van een grote familie koperen ventielinstrumenten op zijn naam staan. De buis van deze instrumenten is wijder dan van het andere koper. De klank is daardoor veel ronder. Dit is de reden dat deze familie wel het zachte koper wordt genoemd in tegenstelling tot het scherpe koper waartoe we de trompet en de trombone rekenen. De saxhoorns worden veel in blaasorkesten gebruikt.



Trommen
Op trommen is het meestal niet mogelijk een gestemde toon te spelen. Maar dit is ook niet nodig want trommen zijn er vooral voor het ritme in de muziek. Trommen zijn vaak aan beide zijden bespannen met een vel dat bijna altijd met stokken wordt aangeslagen. De kleine trom en de grote trom zijn het bekendst.





Bekkens
Metalen platen die in de handen worden gehouden en langs elkaar worden geslagen, of op een standaard worden bevestigd en met stokken wordt bespeeld. Er bestaat een hele serie bekkens van klein tot groot.



Melodie
Tot het slagwerk behoort ook een groep instrumenten die voorzien zijn van een reeks afgestemde houten blokjes of metalen staafjes. Het zijn er zoveel dat je er melodieën op kan spelen. Ze worden bespeeld met stokken met een kleine bol. De bespeler kan zelfs twee stokken in één hand houden zodat vierstemmig spel mogelijk is. De xylofoon en de marimba hebben houten blokjes terwijl de marchingbell en de vibrafoon voorzien zij van metalen staafjes. Bij dit instrument worden in de onderhangende resonansbuizen langs elektrische weg trillingen opgewekt waardoor de toon een vibrerend karakter krijgt.